Kapitalizmin Mübarek Gün ve Geceleri!

Kapitalizm; dinleri, dini inanışları, pek çok noktada takip etmektedir. Dinlerin, insanlardan kayıtsız iman talep ettikleri gibi kapitalizm de onlardan mutlak bir bağlılık bekler; alternatif bir ekonomik sisteme yönelmek suretiyle kendisine ortak koşulmasını kabullenmez. Dinlerin insanlara birtakım ibadetleri belirli aralıklarla yerine getirmelerini salık verdiği gibi kapitalizm de onlardan, belirli ritüelleri aksatmaksızın icra etmelerini ister.

Mostar Dergisi Temmuz 2017 Fikir

Fikir / İbrahim Aksu

Yılın bazı günlerini diğerlerinin önüne geçirmek, belirli bir fikrî arka plana sahip hususi bir tavır alıştır. Buna uygun şekilde, insanların dünya hayatını nasıl geçirmeleri gerektiğine dair önerisi olan her din veya kutsal inanış, bazı özel zaman dilimlerine daha fazla önem atfeder ve bağlılarından da böyle davranmalarını talep eder. En son ve ekmel din İslâm için de aynı durum söz konusudur. Ahiretimiz gibi bu dünyadaki hayatımızı da yönlendirmek hedefinde olan İslâm dini, biz inananlarına kurtuluş için takip edilmesi zaruri bir yol haritası sunmaktadır. Bu yol haritasının bazı kısımları, özellikle durulması gerekli duraklara işaret etmektedir. Mübarek gün ve geceler diye isimlendirdiğimiz bu duraklar bize, o zamana kadar katedilen yolun bir muhasebesini ve devam edilecek yolun bir nevi planlamasını yapabilme fırsatı sunar. Hak din İslâmiyet’in ve elbette diğer dinlerin bünyesinde barındığını söyleyebileceğimiz bu mübarek gün fikri, günümüzün yegâne ekonomik modeli olan kapitalizm tarafından büyük bir memnuniyetle ödünç alınmış görünmektedir.

Dinlere Öykünen Kapitalizm 

Kapitalizm; dinleri, dinî inanışları, pek çok noktada takip etmektedir. Dinlerin, insanlardan kayıtsız iman talep ettikleri gibi kapitalizm de onlardan mutlak bir bağlılık bekler; alternatif bir ekonomik sisteme yönelmek suretiyle kendisine ortak koşulmasını kabullenmez. Dinlerin insanlara birtakım ibadetleri belirli aralıklarla yerine getirmelerini salık verdiği gibi kapitalizm de onlardan, belirli ritüelleri aksatmaksızın icra etmelerini ister. Son derece basit bu ritüellerin adı alışveriştir. Dinlerin farklı tür ve büyüklükte ibadethaneleri bulunduğu gibi kapitalizmin de bulunur. Ziyadesiyle yaygın bu ibadethanelere Türkçede AVM denmektedir. Nihayet, dinlerin mübarek gün ve geceleri olduğu gibi kapitalizmin de vardır: Yılbaşı, sevgililer günü, anneler günü, babalar günü gibi. Herhangi bir günü onun için kutsal kılan ise teminine imkân verdiği cirodur. Daha açık bir ifadeyle, ilgili günün ekonomik değeridir, kazandırdığı paradır. O nedenledir ki, üzerine hesaplar yapılıp planlamalara gidilecek herhangi bir ekonomik potansiyeli şimdilik bulunmayan dünya çevre günü, henüz kapitalizmin kutsalları arasında yer almamaktadır. Ancak yer alanlardan birisi olan anneler günü üzerine birkaç şey söylenebilir.

Yazının devamı; Mostar Dergisi Temmuz 2017 sayısında.